Sintracarbón in Colombia staakt al veertig dagen
Partner van Mondiaal FNV, de vakbond voor werknemers in de kolenmijnbouw Sintracarbón is in een felle strijd verwikkeld met de mijn Cerrejón in Colombia. Die wil opgebouwde rechten terugdraaien en een ploegendienst invoeren waarin werknemers 72 dagen per jaar extra moeten werken tegen hetzelfde loon. Sintracarbon wil in ieder geval dat deze ‘ploegendienst van de dood’ wordt uitgesteld.
In zenuwachtige spanning wachten de vakbondsleden van Sintracarbón af. Lukt het het ministerie van arbeid om Cerrejón zo ver te krijgen om met de bonden te gaan overleggen over een oplossing? Sintracarbon (4500 leden waarvan het merendeel werkt voor Cerrejón) staakt al sinds 1 september en de stakingskas is vrijwel leeg. Vrijwilligers in tenten nabij de mijn in Colombia’s kurkdroge noordoostelijke schiereiland Guajira voorzien de stakers van eten en goede moed.
Ploegendienst van de dood
De inzet is hoog: het afwentelen van wat in de volksmond de de ploegendienst van de dood is gaan heten. Zeven dagen twaalf uur lang werken, drie dagen rust, zeven dagen twaalf uur lang werken, vier dagen rust. Dit loodzware schema van 7-3 en 7-4 heeft Cerrejón ingevoerd in plaats van 2-1 en 2-3, ofwel twee dagen twaalf uur lang werken, één dag rust en twee dagen twaalf uur werken, drie dagen rust. “Wat wij in vier dagen moeten werken, doet de rest van Colombia in zes”, verzucht Igor Díaz, voorzitter van Sintracarbon, bitter. Het werkschema van 2-1,2-3 is een verworvenheid van de jaren negentig, verklaart hij. “Toen hebben we er ook keihard voor moeten knokken. Er werden elf collega’s ontslagen.”
Vraag naar steenkool gezakt
De pandemie is hét argument voor Cerrejón om het werkschema te veranderen en daarmee samenhangend circa 2500 mensen, circa een kwart van alle mensen (vast en geoutsourced) te ontslaan. De vraag naar steenkool is gezakt en de prijzen zijn gedaald. Maar voor de stakers telt maar één ding: gezondheid en veiligheid voor de mensen. Zeven dagen lang twaalf uur werken is daarmee volledig in strijd.
Sintracarbón was het bedrijf al terwille geweest. Vanwege het uitbreken van de coronacrisis in februari, schoof de bond de eisen voor de nieuwe cao waarvoor de gesprekken toen hadden moeten starten voor zich uit.
Werkgever wil af van rechten werknemers
Nu dreigen de werknemers deze rechten definitief te verliezen en bovendien wil Cerrejón ook snijden in al verworven rechten. Geen contracten voor onbepaalde tijd meer, het schrappen van de vergoeding van het transport van de werknemers uit steden van buiten de regio waar de mijn ligt, het intrekken van steun aan onderwijs van kinderen van werknemers en verenigingen van gepensioneerden en het schrappen van toeslagen zoals vakantiegeld en een bonus voor de Kerstdagen. De lonen, die in 2020 werden aangepast aan de inflatie, wil Cerrejón voor drie jaar bevriezen.
Onderzoek gevolgen
Díaz: “De regering heeft grote bedrijven als Cerrejón financiële bijstand verleend. Daar mag van de kant van het bedrijf voor de werknemers dan wel wat tegenover staan.” Sintracarbón wil dat de ploegendienst van de dood tenminste wordt uitgesteld totdat er een onafhankelijk onderzoek is gedaan naar de gevolgen voor de gezondheid van de werknemers en de financiën van het bedrijf.
Tussen hoop en vrees
Twee keer al heeft het ministerie van arbeid geprobeerd het bedrijf naar de onderhandelingstafel met de bonden en het ministerie als bemiddelaar te krijgen. Tevergeefs. Op dit moment wordt er een derde poging gedaan en de stakers, die het water aan de lippen staat, leven tussen hoop en vrees. Igor Díaz heeft hoop: “Het ministerie heeft opnieuw, maar met meer details naar beide partijen geluisterd en heeft nu meer elementen tot zijn beschikking om de gesprekken richting te geven. We wachten nu op de oproep van de minister aan beide partijen en hopen dat het zo spoedig mogelijk is.”
Actie ter ondersteuning van de mijnwerkers
Inmiddels zijn Sintracarbón en de internationale industriebond IndustriALL een campagne gestart op LabourStart ter ondersteuning van de mijnwerkers. De ondertekenaars vragen van Cerrejón af te zien van de ploegendienst van de dood en opnieuw de onderhandelingen aan te gaan.