Palmolie
Palmolie zit in veel voedings- en schoonmaakproducten. Zonder het te beseffen gebruiken we het als consument veel. Palmolie is goedkoop maar helaas is de industrie vaak slecht voor de natuur en voor de werkers op de palmolieplantages. Mondiaal FNV zet zich in voor verbetering van arbeidscondities voor de werkers in Indonesië, Colombia en Ghana.
Kenmerken palmolieproductie
Palmolie is een belangrijk ingrediënt voor veel voedingsmiddelen en cosmeticaproducten. Ook wordt het gebruikt als biobrandstof en als olie om in te bakken. Zonder het te beseffen zijn wij, de consument, grootverbruiker. De vraag naar palmolie is enorm toegenomen en dit heeft geleid tot meer plantages en, met name in Azië, veel ontbossing en verlies van regenwoud en biodiversiteit. Toch kan de wereld moeilijk zonder palmolie omdat andere oliën vaak (nog) meer grond nodig hebben en minder opbrengen per hectare.
Palmolie is een winstgevend product voor veel bedrijven
Dit betekent ook dat steeds meer mensen in de palmoliesector werken. In Indonesië alleen al naar schatting 16 miljoen mensen. Daaronder zijn veel kleine boeren. Maar een groot deel werkt op plantages, vaak van grote bedrijven. De eerste persing van de geplukte vruchten moet binnen 24 uur gebeuren, dus dat gebeurt ter plekke in malerijen (mills). De verdere verwerking en raffinage gebeurt veelal op andere plekken in de wereld, waaronder Nederland. Nederland is een grote importeur en ook weer exporteur van palmolie en palmolieproducten. Voor veel bedrijven is palmolie een uiterst winstgevend product.
Dit maken werkers mee
De situatie voor de werkers verschilt per land en regio maar er is ook veel gelijkenis. Het oogsten van de palmolievruchten is heel zwaar werk. Bijna overal is er sprake van ongezonde arbeidsomstandigheden. Er wordt veel gebruik gemaakt van pesticiden en andere middelen, vaak zonder adequate bescherming. Vrouwen werken ook in groten getale op de plantages. Vaak gebeurt het spuiten en bemesten door hen en ze rapen de losse vruchten van de grond. Weinig mensen hebben een vast contract met sociale zekerheid en andere voorzieningen. Vrouwen hebben nog minder vaak een vast contract dan mannen. De lonen zijn laag, soms zelfs onder het wettelijk minimum. Het organiseren in vakbonden is een hele uitdaging vanwege tegenwerking, de vele losse werkers en de vaak verafgelegen plantages. Zeker in Colombia is vakbondswerk gevaarlijk, soms zelfs tot moord van vakbondsleiders aan toe.
Hier werken we aan
Alle werknemers, inclusief de informele werkers en de migranten, op de palmolieplantages en in de malerijen hebben veilige en gezonde werkomstandigheden, vrij van discriminatie en (gendergerelateerd) geweld, met een leefbaar inkomen en een vast dienstverband.
Prioriteiten
- Sterke vakbonden
- Gelijke rechten en voorwaarden voor mannen, vrouwen, LHBTIQA+ personen
- Goede cao’s voor alle werkers
- Veilig werken voor alle werknemers
- Betere nationale wetgeving en adequate minimumlonen.
- Productieketen-aanpak: Coördinatie in de palmolieketen door samenwerking in International Palm Oil Workers United.
- Samenwerking met Nederlandse bedrijven en Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO).
- Goede EU-regelgeving met betrekking tot mensenrechten in internationale ketens
In deze landen werken we
Colombia , Indonesië, Ghana en Nederland.
Zo werken we aan de verbetering van de arbeidsomstandigheden
- Vakbondsversterking, campagnes, onderzoek
Mondiaal FNV steunt vakbonden in Colombia, Indonesië en Ghana. Zij organiseren de werkers op de palmolieplantages en in de malerijen, controleren de arbeidsomstandigheden en onderhandelen met werkgevers.
Mondiaal steunt de vakbonden bij de opbouw van capaciteit, zoals het goed kunnen onderhandelen, het organiseren van meer werkers, het trainen van vrouwen op thema’s als intimidatie op de werkvloer, het trainen over veilig en gezond werken, het komen tot een goed beleid gericht op tegengaan van meer ontbossing en vervuiling. Ook steunen we campagnes en onderzoek van onze partners. Zowel in Colombia als Indonesië zijn coördinatienetwerken opgebouwd. De prioriteiten worden bepaald door de bonden in de verschillende delen van de wereld.
- Internationaal vakbondsnetwerk International Palm Oil Workers United (IPOWU)
Het feit dat we allemaal in een mondiale keten werken maakt dat we voor verbetering van de omstandigheden ook langs de hele keten moeten samenwerken. Een aantal grote bedrijven is namelijk heel bepalend voor de verhoudingen in de keten en dus uiteindelijk ook voor de omstandigheden op de plantages. Belangrijke spelers zijn de olieverwerkende raffinaderijen, vaak zeer grote multinationals, met ook vestigingen in Nederland. En de grote voedsel- en shampoomerken en de supermarkten.
Oprichting IPOWU
Daarom zijn we in 2023 gestart met de opbouw van een internationaal vakbondsnetwerk, dat bestaat uit vakbonden uit Colombia, Indonesië, Ghana én de FNV zelf: International Palm Oil Workers United.
Het netwerk wisselt ervaringen en kennis uit, doet gezamenlijk onderzoek, ondersteunt elkaar. Ook staan de bonden samen sterker in onderhandelingen met enkele grote spelers in de keten met als doel dat deze bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen voor het verbeteren van de omstandigheden op de plantages en in de malerijen. Hiervoor is ook FNV aangesloten omdat FNV onderhandelt in bedrijven in Nederland die palmolie verwerken of verkopen.