“Veel bedrijven in onze sector willen niets met vakbonden te maken hebben”, vertelt Timothy Musoba, die voorzitter is van de jongerencommissie in de Oegandese textiel en ledervakbond. In het dagelijks leven werkt hij als verkoopmanager bij een matrassenproducent. “Zeventig procent van de bedrijven in onze sector heeft een Chinees management, dat dikwijls zeer wantrouwend is jegens vakbonden. Dat is een grote uitdaging voor ons.”

Leren over strategieën om toegang tot bedrijven te krijgen

De 33-jarige vakbondsmedewerker was daarom blij dat hij tijdens het LISA-programma van Mondiaal FNV ook leerde over alternatieve strategieën om toegang tot deze bedrijven te krijgen en nieuwe leden te werven. “We leerden bijvoorbeeld dat we een bedrijf eerst goed in kaart moeten brengen, voordat we het benaderen. “Dat we bijvoorbeeld moeten achterhalen hoeveel werknemers het bedrijf heeft, hoeveel salaris ze krijgen en of ze contracten hebben.”

Chinees management weigert toegang

Veel van deze informatie is vaak niet openbaar. Met financiële steun van Mondiaal FNV besloot Timothy daarom persoonlijk naar een grote kledingfabriek met 1400 werknemers af te reizen, waar ze eerder door het Chinese management de toegang waren geweigerd.

“Tijdens de lunchpauze sprak ik net buiten de poort enkele werknemers aan. Snel wisselden we contactgegevens uit en zo lukte het me om op een andere locatie opnieuw met ze af te spreken. Daar kon ik ze uitgebreider vragen stellen, terwijl het management niet zag dat werknemers met iemand van de bond spraken”, vertelt Timothy.

Salarissen pas na drie maanden uitbetaald

De methode bleek te werken want de branchevoorzitter verzamelde zo veel nieuwe informatie. “De verhalen waren erg aangrijpend”, stelt Timothy. “Zo blijken veel van de werknemers moeite te hebben om überhaupt een dak boven hun hoofd te vinden omdat ze de huur niet kunnen betalen. Het bedrijf hanteert zeer lage salarissen die het ook nog eens pas na drie maanden uitbetaalt”, vertelt de vakbondsmedewerker.” Extra uitdaging hierbij is dat Oeganda nog altijd geen minimumloon kent.

Nog meer mis…

Ook bleek dat op het loon van de werknemers wel pensioengeld wordt ingehouden, terwijl het niet wordt afgedragen. Vrouwen worden gedwongen om nachtdiensten te draaien, zwangere vrouwen krijgen geen zwangerschapsverlof en Keniaanse werknemers verdienen er vijf keer zoveel als hun Oegandese collega’s, aldus de branchemanager.

Het recht zich te verenigen

Timothy had ook veel baat bij alle kennis die hij had opgedaan tijdens de LISA-module over arbeidsrecht. “Zo leerde ik dat werknemers het recht hebben om zich te verenigen, een vakbond het recht heeft om zich te organiseren zolang werknemers geïnteresseerd zijn en een vakbond het recht heeft om met bedrijven onderhandelingen aan te gaan over een cao. Dit was mij eerder allemaal niet zo duidelijk.”

Via een sneeuwbaleffect werknemers bereiken

De kennis gebruikte Timothy bijvoorbeeld om werknemers ervan te overtuigen om lid te worden. “Ook maakte ik een flyer waarop ik de rechten van werknemers samenvatte en tevens benoemde wat de vakbond voor hen kan betekenen. Ik deelde de flyers uit aan de werknemers die ik sprak. Deze flyers konden zij vervolgens weer aan collega’s geven zodat we via een sneeuwbaleffect meer werknemers bereikten.” Uiteindelijk slaagde Timothy op deze manier erin om bij de kledingfabriek vijftig leden te werven.